Yargıda yeni dönem başlıyor: “Alo Adalet 135” 1 Eylül’de hizmete giriyor

Yargıda yeni dönem başlıyor: “Alo Adalet 135” 1 Eylül’de hizmete giriyor

Adalet Bakanlığı, vatandaşların dava ve soruşturma süreçlerine ilişkin bilgiye daha hızlı ve doğrudan ulaşabilmesi amacıyla “Alo Adalet 135” hattını devreye alıyor. 1 Eylül’de üç pilot ilde başlayacak uygulamanın ekim ayında Türkiye genelinde hizmete sunulması planlanıyor.

Yargı süreçlerinin daha hızlı, etkin ve erişilebilir hale getirilmesi amacıyla Adalet Bakanlığı tarafından yeni bir uygulama hayata geçiriliyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, vatandaşların dava dosyalarının hangi aşamada olduğunu ve süreçlerin neden uzadığını öğrenebilmeleri için hazırlanan “Alo Adalet 135” hattının 1 Eylül itibarıyla üç pilot ilde faaliyete başlayacağını açıkladı.

Yeni sistemle birlikte vatandaşların uzun süren dava ve soruşturmalara ilişkin başvurularını doğrudan iletebilmesi ve dosyalarının akıbeti hakkında bilgi alabilmesi hedefleniyor. Uygulamanın, ilk aşamanın ardından ekim ayında tüm Türkiye genelinde hizmete sunulması planlanıyor.

Vatandaş dosyasının hangi aşamada olduğunu öğrenebilecek

“Alo Adalet 135” ile vatandaşların yargı süreçlerinde karşılaştıkları sorunlara ilişkin doğrudan bir iletişim kanalına sahip olması amaçlanıyor.

Bakan Gürlek’in açıklamalarına göre vatandaşlar, kendi dava veya soruşturma dosyalarının hangi aşamada olduğunu ve akıbetini öğrenmek için 135 numaralı hattı kullanabilecek. Bunun yanı sıra internet ve e-posta üzerinden başvuru yapılabilecek, adliyelerde oluşturulacak irtibat ofisleri aracılığıyla da vatandaşlara bilgi sağlanacak.

Böylece vatandaşların yalnızca dosyaları hakkında bilgi almak için adliye koridorlarında farklı birimlere başvurmak zorunda kalmasının önüne geçilmesi ve yargı hizmetleriyle vatandaş arasındaki iletişimin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Yapay zeka ile geciken dosyalar takip edilecek

Yeni sistemin dikkat çeken unsurlarından biri ise yapay zeka destekli takip mekanizması olacak.

Hedef sürede sonuçlandırılmayan veya olağanın üzerinde uzayan dava ve soruşturmaların sistem üzerinden takip edilmesi planlanıyor. Yapay zeka destekli sistem, dosyalardaki gecikmeleri tespit ederek ilgili birimlerin dikkatine sunacak.

Bakan Gürlek, uzun süren dosyaların nedenlerinin erken aşamada belirlenmesi ve gecikmelerin yakından takip edilmesi amacıyla Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının da devreye alındığını belirtti. Bu bürolar aracılığıyla idari ve organizasyonel sorunlara yerinde çözüm üretilmesi ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Örneğin yıllardır sonuçlanmayan bir dava hakkında vatandaş tarafından yapılan başvurunun ardından sistem üzerinden dosyanın neden geciktiği incelenebilecek. Gecikmenin makul bir gerekçeye dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesi ve gerekli koordinasyonun sağlanması hedefleniyor.

“Hedef süre” uygulaması güçlendirilecek

Yeni iletişim sisteminin, yargılamaların belirlenen hedef süreler içerisinde tamamlanmasına yönelik çalışmalarla birlikte yürütülmesi planlanıyor.

Adalet Bakanlığı tarafından uygulanan hedef süre sistemiyle, dava türlerine göre yargılamaların makul sürede tamamlanması için sürelerin belirlenmesi ve bu sürelerin aşılması halinde gecikmelerin nedenlerinin takip edilmesi amaçlanıyor.

Bakan Gürlek, vatandaşın davasının makul sürede sonuçlandırılmasını istemesinin en doğal hakkı olduğunu vurgulayarak, hedef süre uygulamasının güçlendirileceğini ve süresinde tamamlanmayan dosyaların yapay zeka destekli sistemlerle takip edileceğini ifade etti.

Bilirkişilik uygulamasında da yeni düzenleme

Yargılamaların gereksiz yere uzamasının önüne geçilmesi amacıyla bilirkişilik uygulamasında da yeni düzenlemeler gündemde.

Bakan Gürlek, hukukun uygulanması veya hukuki olayların değerlendirilmesi gibi doğrudan hâkimin görev alanına giren konularda bilirkişiye başvurulamayacağını belirtti. Gereksiz bilirkişi incelemelerinin yargılama süreçlerini uzatabildiğine dikkat çeken Gürlek, bu alanda da yeni bir yaklaşım benimseneceğini açıkladı.

Adalete erişimde yeni iletişim kanalı

“Alo Adalet 135” uygulamasıyla birlikte vatandaşın yargı birimleri karşısında doğrudan muhatap bulabilmesi ve dava süreçleri hakkında daha kolay bilgi edinebilmesi hedefleniyor.

Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında uzun süren dava ve soruşturmaların nedenlerinin daha erken tespit edilmesi, yargı süreçlerinde yaşanan gecikmelerin takip edilmesi ve vatandaşlardan gelen başvuruların etkin şekilde değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Bakanlık ayrıca çalışmaların mahkemelerin bağımsızlığına, hâkimlik teminatına ve yargısal süreçlere müdahale etmeme ilkelerine bağlı şekilde yürütüleceğini belirtiyor.

1 Eylül’de üç pilot ilde başlayacak “Alo Adalet 135” uygulamasının ekim ayında Türkiye genelinde yaygınlaştırılmasıyla birlikte, vatandaşların yargı süreçlerine erişiminin kolaylaştırılması ve uzun süren dosyaların daha etkin biçimde takip edilmesi hedefleniyor.

Zeynep Yalçıngil – Doruktürk Ege